
مقاله جامع درباره بریسهای ستون فقرات برای کودکان
بریسهای ستون فقرات وسایلی هستند که برای حمایت، تثبیت و اصلاح انحناهای غیرطبیعی ستون فقرات در کودکان و نوجوانان استفاده میشوند. این بریسها نقش مهمی در مدیریت شرایط مختلف ستون فقرات مانند اسکولیوز، کیفوز و لوردوز دارند و هدف از استفاده آنها جلوگیری از پیشرفت انحنا، کاهش درد (در صورت وجود) و بهبود وضعیت بدنی است. طراحی، نوع و مدت زمان استفاده از بریس بستگی به نوع و شدت انحنا، سن بیمار و میزان رشد او دارد.
انواع بریسهای ستون فقرات برای کودکان
انواع مختلفی از بریسهای ستون فقرات برای کودکان وجود دارد که هر کدام برای شرایط خاصی طراحی شدهاند. برخی از رایجترین آنها عبارتند از:
-
بریس توراکولومبوساکرال (TLSO):
- این نوع بریس که به آن بریس “کمربندی” یا “جلیقهای” نیز گفته میشود، از زیر بغل تا لگن را میپوشاند.
- معمولاً برای درمان اسکولیوز با انحنا در ناحیه سینهای (توراسیک) یا کمری (لومبار) و همچنین برای حمایت پس از جراحی ستون فقرات استفاده میشود.
- بریسهای TLSO میتوانند از جنس مواد سفت و سخت (مانند پلیاتیلن) یا مواد نرم و الاستیک باشند.
- بریسهای سفت و سخت با اعمال فشار در نقاط خاصی از انحنا، سعی در اصلاح آن دارند.
-
بریس میلواکی (Milwaukee Brace):
- این بریس قدیمیتر، گردن، تنه و لگن را در بر میگیرد و شامل یک حلقه گردنی با میلههای عمودی متصل به یک کمربند لگنی است.
- امروزه کمتر مورد استفاده قرار میگیرد و بیشتر برای انحناهای شدید اسکولیوز در ناحیه سینهای فوقانی که بریس TLSO به تنهایی کافی نیست، تجویز میشود.
-
بریس چارلستون بندینگ (Charleston Bending Brace):
- این بریس که فقط در شب استفاده میشود، بیمار را در وضعیت خمیده به پهلو قرار میدهد تا انحنای اسکولیوز را بیش از حد اصلاح کند.
- معمولاً برای انحناهای کمری منفرد با انعطافپذیری خوب تجویز میشود.
-
بریس پروویدنس (Providence Brace):
- این بریس نیز فقط در شب استفاده میشود و با اعمال فشار در سه نقطه، سعی در اصلاح انحنای اسکولیوز دارد.
- طراحی آن به گونهای است که به بیمار اجازه میدهد در طول خواب حرکت کند.
-
بریسهای نرم (Soft Braces):
- این بریسها از مواد نرم و الاستیک ساخته شدهاند و بیشتر برای حمایت و کاهش درد در شرایطی مانند کیفوز وضعیتی (قوز ناشی از وضعیت بدنی نامناسب) یا پس از آسیبهای جزئی استفاده میشوند.
- آنها معمولاً اصلاح قابل توجهی در انحنا ایجاد نمیکنند.
-
بریسهای سفارشی در مقابل بریسهای پیشساخته:
- بسیاری از بریسهای ستون فقرات برای کودکان به صورت سفارشی و بر اساس قالب بدن بیمار ساخته میشوند تا تناسب دقیق و فشار مناسب را فراهم کنند.
- بریسهای پیشساخته نیز موجود هستند و ممکن است برای انحناهای خفیفتر یا حمایتهای موقت استفاده شوند.
نحوه عملکرد بریسهای ستون فقرات
بریسهای ستون فقرات با اعمال نیروهای خارجی کنترل شده بر ستون فقرات کار میکنند. مکانیسم عملکرد آنها به شرح زیر است:
- مهار پیشرفت انحنا: هدف اصلی بریس، جلوگیری از افزایش انحنای ستون فقرات در طول دوره رشد کودک است.
- اصلاح انحنا (در برخی موارد): برخی بریسها، به ویژه بریسهای سفت و سخت که به طور مداوم استفاده میشوند، میتوانند تا حدی انحنا را اصلاح کنند. میزان اصلاح بستگی به نوع و شدت انحنا، سن بیمار و همکاری او در استفاده از بریس دارد.
- حمایت از ستون فقرات: بریسها با ایجاد ثبات در ستون فقرات، میتوانند از فشار بر روی ساختارهای خاص کاسته و درد را کاهش دهند (اگرچه درد در کودکان مبتلا به اسکولیوز معمولاً شایع نیست).
- بهبود وضعیت بدنی: استفاده طولانی مدت از بریس میتواند به یادگیری و حفظ وضعیت بدنی صحیح کمک کند.
چه کسانی به بریس ستون فقرات نیاز دارند؟
بریسهای ستون فقرات معمولاً برای کودکان و نوجوانانی تجویز میشوند که دارای شرایط زیر هستند:
- اسکولیوز ایدیوپاتیک نوجوانان (AIS): شایعترین دلیل تجویز بریس، انحنای جانبی ستون فقرات با زاویه مشخص (معمولاً بین 25 تا 45 درجه) در نوجوانان در حال رشد است.
- اسکولیوز مادرزادی: انحنای ستون فقرات ناشی از ناهنجاریهای مهرهها در بدو تولد.
- اسکولیوز عصبی عضلانی: انحنای ستون فقرات مرتبط با بیماریهای عصبی عضلانی مانند فلج مغزی یا دیستروفی عضلانی.
- کیفوز شوئرمن: یک انحنای بیش از حد رو به جلو در قسمت بالایی ستون فقرات.
- کیفوز وضعیتی: قوز ناشی از وضعیت بدنی نامناسب که معمولاً با بریسهای نرم درمان میشود.
- حمایت پس از جراحی ستون فقرات: برای تثبیت ستون فقرات در دوره نقاهت پس از جراحی.
فرآیند تجویز و ساخت بریس
- تشخیص: ابتدا پزشک متخصص ستون فقرات (ارتوپد) با انجام معاینه فیزیکی و بررسی تصاویر رادیوگرافی، نوع و شدت انحنای ستون فقرات را تشخیص میدهد.
- تصمیمگیری در مورد درمان: بر اساس نوع و شدت انحنا، سن بیمار و میزان رشد باقیمانده، پزشک تصمیم میگیرد که آیا استفاده از بریس مناسب است یا خیر.
- قالبگیری: در صورت نیاز به بریس سفارشی، یک متخصص ارتز و پروتز (اورتوتیست) از تنه بیمار قالبگیری میکند. این قالبگیری معمولاً با استفاده از باندهای گچی یا اسکنرهای سه بعدی انجام میشود.
- ساخت بریس: بر اساس قالب تهیه شده، بریس سفارشی در لابراتوار ساخته میشود.
- تحویل و تنظیم بریس: پس از آماده شدن بریس، بیمار برای تحویل و تنظیم آن به متخصص ارتز و پروتز مراجعه میکند. متخصص اطمینان حاصل میکند که بریس به درستی روی بدن قرار میگیرد و فشار مناسبی در نقاط مورد نظر اعمال میکند.
- آموزش استفاده و مراقبت: متخصص ارتز و پروتز نحوه صحیح پوشیدن و درآوردن بریس، برنامه زمانبندی استفاده، و نحوه مراقبت از بریس و پوست زیر آن را به بیمار و خانواده آموزش میدهد.
- پیگیریهای منظم: بیمار باید به طور منظم برای معاینات و تنظیمات بعدی بریس به پزشک متخصص ستون فقرات و متخصص ارتز و پروتز مراجعه کند. تنظیمات ممکن است با رشد کودک و تغییر انحنای ستون فقرات مورد نیاز باشد.
مدت زمان استفاده از بریس
مدت زمان استفاده از بریس بستگی به نوع و شدت انحنا، سن بیمار و میزان رشد او دارد. به طور کلی:
- برای اسکولیوز ایدیوپاتیک نوجوانان، بریس معمولاً تا زمانی که رشد استخوانی کودک متوقف شود (معمولاً حدود 1 تا 3 سال پس از شروع قاعدگی در دختران و در حدود 16-18 سالگی در پسران) استفاده میشود.
- برنامه زمانبندی استفاده از بریس میتواند بسیار متفاوت باشد و ممکن است شامل استفاده تمام وقت (20-23 ساعت در روز) یا فقط در شب باشد. پزشک و متخصص ارتز و پروتز بر اساس شرایط خاص بیمار، بهترین برنامه را تعیین میکنند.
- همکاری بیمار در استفاده از بریس طبق دستورالعمل، نقش بسیار مهمی در موفقیت درمان دارد.
چالشها و ملاحظات مربوط به استفاده از بریس
استفاده از بریس ستون فقرات میتواند برای کودکان و نوجوانان چالشبرانگیز باشد. برخی از ملاحظات مهم عبارتند از:
- پذیرش و همکاری بیمار: استفاده طولانی مدت و تمام وقت از بریس نیازمند تعهد و همکاری بیمار است. حمایت خانواده و ایجاد انگیزه در کودک بسیار مهم است.
- مشکلات ظاهری: بریس میتواند بر ظاهر فرد تأثیر بگذارد و باعث خجالت یا ناراحتی در محیط مدرسه و بین همسالان شود. ارائه حمایت روانی و راهکارهای مقابله با این مشکلات ضروری است.
- فعالیتهای روزمره: استفاده از بریس ممکن است انجام برخی فعالیتهای روزمره و ورزشی را محدود کند. پزشک و متخصص ارتز و پروتز میتوانند راهنماییهایی در مورد نحوه تطبیق با این محدودیتها ارائه دهند.
- بهداشت پوست: رعایت بهداشت پوست زیر بریس برای جلوگیری از تحریک، قرمزی و عفونت بسیار مهم است. پوشیدن زیرپوش نخی نازک و تعویض منظم آن، تمیز کردن بریس و پوست، و استفاده از پودرهای غیر معطر ممکن است توصیه شود.
- راحتی: بریسهای اولیه ممکن است کمی ناراحتکننده باشند، اما با گذشت زمان و تنظیمات مناسب، بیمار معمولاً به آن عادت میکند.
نتیجهگیری
بریسهای ستون فقرات یک ابزار مهم و مؤثر در مدیریت انحناهای غیرطبیعی ستون فقرات در کودکان و نوجوانان هستند. انواع مختلف بریس برای شرایط خاص طراحی شدهاند و با اعمال نیروهای خارجی کنترل شده، به مهار پیشرفت انحنا، اصلاح آن (در برخی موارد) و حمایت از ستون فقرات کمک میکنند. موفقیت درمان با بریس نیازمند تشخیص دقیق، تجویز مناسب بریس توسط پزشک متخصص، ساخت و تنظیم صحیح آن توسط متخصص ارتز و پروتز، و مهمتر از همه، همکاری و تعهد بیمار و خانواده در استفاده صحیح و مداوم از بریس طبق دستورالعمل است. پیگیریهای منظم و مدیریت چالشهای مربوط به استفاده از بریس نیز نقش کلیدی در دستیابی به نتایج مطلوب دارند.
برای کسب اطلاعات بیشتر با کلینیک مهسا فاطمی تماس حاصل فرمایید



